گردشگري دريايي

ناشناخته بودن سفر دریایی، مانع توسعه این گردشگری است

  رقیه  خدابنده

دریای عمان، خلیج فارس و دریاچه خزر یکی از مهمترین جاذبه‌های طبیعی ایران بوده و کمتر کشوری در دنیا وجود دارد که از چنین امکانات طبیعی برای توسعه صنعت گردشگری به ویژه گردشگری  دریایی برخوردار باشد.
البته باید در نظر داشت؛ آن چه طبیعت مهیا کرده است، استعداد و توان بالقوه  محسوب گردیده و باید برای تبدیل آن به حالت بالفعل و بهره‌بری لازم، برنامه‌ریزی و سرمایه گذاری‌های لازم صورت گیرد.
با نگاهی گذرا به وضعیت گردشگری دریای کشورمان، خواهیم دید که در عین برخورداری از این مزیت نسبی، در میان کشورهای توسعه یافته در این زمینه جایگاهی نداریم. این در شرایطی است که با توجه به جاذبه‌های موجود در جزایر جنوبی کشور و موقعیت مناسب دریای خزر، این امکان وجود دارد تا ضمن ایجاد تاسیسات گردشگری مناسب برای جذب گردشگر و توسعه گردشگری دریایی، از منافع این ثروت خدادادی نهایت بهره‌برداری را نمود.


   فقدان فرهنگ سفر و اطلاع‌رساني كافي
مطلوب نبودن شرایط گردشگری دریایی در ایران از چند جهت  قابل بررسی است.
بنا به گفته فعالان این صنعت، یکی از دلایل عدم توسعه این نوع گردشگری در ایران، ناشناخته بودن سفر دریایی و جذابیت‌های آن در بین عموم مردم است. به این معنی که به دليل فقدان فرهنگ سفر و اطلاع‌رساني كافي در اين زمينه،   غالب مردم ايران فقط با جزایر کیش، قشم و تا حدی نیز چابهار آشنایی دارند.
از طرف دیگر آن‌ها در سفر به این مناطق بیشترین زمان خود را در مراکز تجاری صرف نموده و سفر یا گشت دریایی سهم قابل توجهی از سفر آنان را به خود اختصاص نمي‌دهد.
مهیا نبودن زمینه کاری مطلوب جهت استفاده گردشگران و جامعه محلی  نیز از دیگر چالش‌های پیش روی این صنعت است. به زعم بسیاری از کارشناسان و  مسوولان گردشگری کشور مشکل اساسی، نبود کشتی‌های مسافربری  ویژه  این نوع گردشگری است. آنها معتقدند؛ کشورهای موفق در اين عرصه با اختصاص  لنج‌های ویژه  برای گردش دریایی،  موفق به درآمدزایی در این بخش گردیده‌‌اند. در حالی که کشور ما  لنج‌ها با شرایط موجود برای مقاصد گردشگری قابل استفاده نیست و باید ضمن بهسازی آن‌ها، برای کاربری خاص گردشگری دریایی نيز تجهیز شوند. همچنین کشتی‌های ویژه‌ای نیز به این امر اختصاص داده شود.
   ارایه بسته‌های حمایتی و تسهیلات ارزان قیمت
برای تحقق این امر باید ضمن تشویق و حمایت بخش خصوصی برای ورود به این عرصه، موانع موجود بر سر راه استقرار و فعالیت کشتی‌های مسافربری رفع شود. در این راستا ارایه بسته‌های حمایتی و تسهیلات ارزان قیمت از سوی سازمان‌های متولی گردشگری کشور و همچنین سازمان بنادر و دریانوردی به علاقمندان می‌تواند در رفع مشکلات و دلگرمی فعالان گردشگری دریایی اثرگذار باشد.  
پرهزینه بودن سفر دریایی و گران بودن بلیت سفر با کشتی به دليل قيمت آزاد سوخت براي اين كشتي‌ها، یکی ديگر از عوامل محدودکننده خانواده‌ها برای انتخاب گردشگری دریایی است. یکی از راهکارها برای رفع این محدودیت، در نظرگرفتن سوبسید برای  فعالان بخش خصوصي و استفاده از کشتی و سفرهای دریایی براي علاقمندان اين نوع گردشگري، از سوی بخش دولتی است.  بدین ترتیب ضمن ترویج سفر دریایی در بین عموم مردم، با گذشت زمان تقاضا برای این نوع گردشگری دريايي نيز افزایش خواهد یافت. تشویق مردم برای برگزاری مراسم عروسی، جشن‌ها، همایش‌ها و سمینارها در عرشه کشتی نیز می‌تواند در رواج  سفرهای دریایی موثر باشد. یکی دیگر از عوامل عدم توسعه گردشگری دریایی، وجود قوانین امنیتی و کنوانسیون‌های دریایی است که کشتی‌های مسافربری ملزم به رعایت آن‌ها هستند. این مساله سبب می‌گردد تا هزینه‌ها افزایش یافته و در نتیجه سرمایه‌گذاری در این بخش کمتر صورت بگیرد.

   سیر صعودی گردشگری دریایی
به هر حال در عين بي‌رونق بودن صنعت گردشگری دریایی در كشور ما و به رغم افزایش قوانین زیست محیطی و بالا رفتن قیمت سوخت‌های کربنی، همچنان اين گردشگري، سیر صعودی را در دنیا طی نموده و آینده‌ای امیدوارکننده را برای  خود ترسیم کرده است.
بنابراین لازم است تا با توجه وضعیت فعلی گردشگری دریایی در ایران و رونق نسبی این شاخه در سایر کشورهای جهان و به خصوص کشورهای منطقه، اقداماتی در زمینه ایجاد امکانات مناسب، حمایت از دست اندرکاران این امر و نیز تدوین برنامه‌های سفر دریایی انجام شود. از سوی دیگر با آشنا کردن مردم کشور با گردشگری دریایی و نیز جذب گردشگر خارجی، مي‌توان از این توان بالقوه، بهره لازم را برد. چرا که توسعه گردشگری در هر سطحی به اقتصاد، اشتغال و جوامع محلی و بازار آن ناحیه و همچنین رونق هتل‌ها و مراکز اقامتی و سایر مراکز خدماتی کمک نموده و ارزش افزوده زیادی را به دنبال خواهد داشت.